ⓘ Canfyddiad. Trefnu, cydnabod, a dehongli gwybodaeth synhwyraidd er mwyn cynrychioli a deall ein hamgylchedd yw canfyddiad. Proses ffisiolegol yw canfyddiad yn y ..

                                     

ⓘ Canfyddiad

Trefnu, cydnabod, a dehongli gwybodaeth synhwyraidd er mwyn cynrychioli a deall ein hamgylchedd yw canfyddiad. Proses ffisiolegol yw canfyddiad yn y bôn, ond mae ganddo oblygiadau pwysig i athroniaeth a seicoleg.

Wrth ganfod yr amgylchedd, rydym yn dewis, trefnu, dehongli, ac weithiaun camlunior symbylyddion on cwmpas. Trawsnewidir y wybodaeth synhwyraidd yn actifedd nerfgelloedd a drosglwyddir ir ymennydd iw brosesu. Felly, nid ywr byd go iawn o reidrwydd yn unfath âr byd rydym yn ei ganfod. Awgrymodd Hermann von Helmholtz taw proses bur wybyddol yw canfyddiad syn gwneud casgliadau ar sail signalau synhwyraidd annigonol.

Maer athronydd yn dadansoddi canfyddiad yn nhermau ei werth epistemolegol fel ffynhonnell am fodolaeth a phriodweddaur byd on cwmpas. Honna ambell athronydd taw gwirionedd llwyr empiraidd yw canfyddiad, a bod profiadau neu ganfodiadau yn eu hanfod yn ddetholiad o realiti. Mae camganfyddiadau, megis rhithwelediadau, yn drysur ddamcaniaeth hon, ac maer ddadl ar saith rhith yn ceisio dadbrofir syniad o realiti canfyddiad. Yn ôl damcaniaethau eraill, maer canfod yn ddisgrifiad neun hypothesis or byd gwrthrychol ac felly perthynas anuniongyrchol sydd rhwng canfyddiad a realiti. Awgrymir bod ein holl ganfyddiadau o bosib yn annibynadwy, er enghraifft o ganlyniad i dueddiadau a chamsyniadau. Ymhlith y damcaniaethau penodol syn gosod y cwestiynau hyn yn ganolog iddynt mae ffurfiau ar realaeth uniongyrchol megis y ddamcaniaeth synnwyr cyffredin, y ddamcaniaeth achos, realaeth feirniadol, y ddamcaniaeth synnwyr-data, a ffenomeniaeth.