ⓘ Kaapse Afrikaans. Mae Kaaps-Afrikaans hefyd, Kaaps, Bo-Kaaps hefyd Kaapse Taal ; Saesneg: Cape Afrikaans yn dafodiaith or iaith Afrikaans syn nodweddiadol o dal ..

                                     

ⓘ Kaapse Afrikaans

Mae Kaaps-Afrikaans hefyd, Kaaps, Bo-Kaaps hefyd Kaapse Taal ; Saesneg: Cape Afrikaans yn dafodiaith or iaith Afrikaans syn nodweddiadol o dalaith Wes-Kaaps yn Ne Affrica. Maer dafodiaith wedi eu dylanwadaun drymach gan Malaieg nag Afrikaans safonol a cheir rhai ffurfiau syn agosach at Iseldireg.

Siaredir y dafodiaith gan mwyaf ar yr arfordir ac yn y ninas Kaapstad. Dywedir ei bod yn hawdd i siaradwyr Iseldireg ei deall a hynny gan fod Afrikaans yn ddisgynydd-iaith ir Iseldireg a cafwyd cyfnod i diglossia rhwng 1652 ac 1930 pan gwnaethpwyd Afrikaans yn iaith swyddogol yn ller Iseldireg.

Siaredir Kaapse-Afrikaans gan mwyaf gan bobl lliw Kaapse Kleurling y Penrhyn a ceir drafodaeth a yw hin iaith sathredig o Afrikaans neu dafodiaith ar wahân. Bu llenorion ac academyddion or gymuned lliw, megis Adam Small a Neville Alexander yn pledio achos y dafodiaith.

Yn ogystal âr drafodaeth a ywr Kaapse-Afrikaans yn dafodiaith o Afrikaans ceir hefyd elfen gref o newid côd code switching ieithyddol rhwng yr Afrikaans ar Saesneg.

                                     

1. Nodweddion

Mae Kaapse Afrikaans yn cadw rhai nodweddion syn debycach ir Iseldireg nar Afrikaans gyfoes.

  • Defnydd or ffurf seg cymhared âr Iseldireg, zegt yn hytrach nar sê Afrikaans
  • Maer rhagenw personol unigol, ik fel y mae yn yr Iseldireg ac nid fel yr Afrikaans gyfoes, ek
  • Maer bychanig terfynol -tje, yn cael ei ynganu fel yn yr Iseldireg ac nid fel /ki/ yn Afrikaans

Mae gan Kaapse Afrikaans rai nodweddion eraill na ganfyddir yn arferol yn Afrikaans cyffredin:

  • Ceir /j/ ymwthiol ar ôl /s, /t, /k/ pan ddilynir gan /e, e.e. kjen yn hytrach nar ken mewn Afrikaans Safonnol
  • Ynganer y lythyren j, yn aml fel /dz/. Dyma nodwedd amlycaf Kaapse Afrikaans
                                     

2. Dosbarthiad Tafodieithoedd Afrikaans

  • Oosgrens-Afrikaans Ffin y Dwyrain - yr Afrikaans a ddatblygodd gydar Voortrekkers a ymfudodd allan or Penrhyn tuag at dwyrain perfeddwlad De Affrica yn hanner gyntaf yr 19g
  • Oranjerivier-Afrikaans yr Afon Oren
  • Iseldireg
  • Oorlams
  • Afrikaans
  • Kaaps-Afrikaans
  • Afrikaans Namibia - mae Afrikaans yn un o brif ieithoedd Namibia a bun iaith yno ers canrifoedd fel mam iaith ac fel lingua franca Yn 2010-11 fel ymgais i ail-ddiffinior dafodiaith fel creuwyd sioe lwyfan gerddorol hop-opera or enw Afrikaaps gan artistiaid Afrikaans amrywiol wyn ac yn arbennig or gymuned Kaapse Kleurlinge. Trosglwyddwyd hanes y dafodiaith ai iaith Afrikaans drwy gyfrwng jazz, hip-hop, caneuon traddodiadol goema a reggae gan adrodd hanes or dyddiau cynnar a hanes siaradwyr cynharaf yr iaith newydd, Autshumaoa "Harry the Strandloper" ir presennol.
                                     

3. Cymdeithaseg

Ystyrir Kaapse Afrikaans, neu Kaaps, fel fersiwn llai cywir o Afrikaans gan rai gan dynnu i mewn dadleuon neu deimladau am ddosbarth cymdeithasol a hil. Gellir dadlau fod hyder newydd yn y defnydd or dafodiaith.