ⓘ Rhestr Goch yr IUCN. Sefydlwyd y Rhestr Goch yr IUCN o rywogaethau dan fygythiad., yn 1963; dyma restr mwyaf cynhwysfawr o rywogaethau ledled y byd o rywogaetha ..

                                     

ⓘ Rhestr Goch yr IUCN

Sefydlwyd y Rhestr Goch yr IUCN o rywogaethau dan fygythiad., yn 1963; dyma restr mwyaf cynhwysfawr o rywogaethau ledled y byd o rywogaethau biolegol. Yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur ydy prif awdurod ar statws cadwiaethol rhywogaethau.

Maer Undeb Rhyngwladol yn ceisio adolygu eu rhestrau unwaith pob pum mlynedd.

                                     

1. Categoriau

Dosberthir rhywogaethau gan yr IUCN i 9 grŵp, grwy ddefnyddio llinynau mesur neu griteria megis cyflymder y dirywiad yn y niferoedd, maint y boblogaeth, dosbarthiad daearyddol ayb.

  • Yn agos at fod dan fygythiad Near Threatened NT) – Yn debygol o fod mewn perygl yn y dyfodol agos.
  • Rhywogaeth mewn perygl difrifol Critically endangered species CR) – Yn bur debygol o ddiflanu yn y gwyllt.
  • Bregus Vulnerable VU) – Perygl o ddiflanu or gwyllt.
  • Rhywogaeth wedi darfod Extinction|Extinct EX) – Dim un or rhywogaeth yn bodoli.
  • Mewn perygl Endangered EN) – Posibilrwydd o ddiflanu or gwyllt yn uchel.
  • Diffyg Data Deficient DD) – Dim digon o ddata i werthusor risg ir rhywogaeth.
  • Wedi diflannu yn y gwyllt Extinct in the Wild EW) – Y rhywogaeth yn bodoli mewn sŵ yn unig, neu wedii ddofi.
  • Heb ei werthuso Not Evaluated NE) – Heb gael ei gloriannu.
  • Lleiaf o bryder Least Concern LC) – Y risg lleiaf. Niferoedd eang ac iach.

Wrth drafod y Rhestr Goch yr IUCN, maer term "Dan Fygythiad" yn cwmpasu 3 chategori: Rhywogaeth mewn perygl difrifol, Mewn perygl, a Bregus.

                                     

2. Fersiynau

Ers 1991 cafwyd sawl fersiwn or Rhestr Goch, gan gynnwys:

  • Fersiwn 3.0 1999
  • Fersiwn 2.1 1993
  • Fersiwn 2.3 1994
  • Fersiwn sion 2.0 1992
  • Fersiwn 2.2 1994
  • Fersiwn 3.1 2001
  • Fersiwn 4 2015

Y rhestr bwysicaf o ran planhigion yw Fersiwn 1997. 1.0 1991